Bir avukatla anlaştıktan sonraki adım, onun sizin adınıza işlem yapabilmesi için vekaletname çıkarmaktır. Noterde düzenlenen vekaletname, avukatın sizi temsil etme yetkisini gösteren resmî belgedir. Avukat bu belge olmadan sizinle görüşebilir ve dosyanızı değerlendirebilir; ancak mahkemede adınıza dava açamaz, duruşmaya giremez veya icra takibi başlatamaz.
Bu yazıda vekaletnamenin nereden alındığını, noterde hangi bilgi ve belgelerin istendiğini, hangi işlemlerde fotoğraflı vekaletname gerektiğini ve verdiğiniz yetkiyi nasıl geri alabileceğinizi bulabilirsiniz.
Vekaletname nereden alınır?
Vekaletname noterde düzenlenir. Avukatınızın bulunduğu ile gitmeniz gerekmez; Türkiye’deki herhangi bir noterliğe başvurabilirsiniz. Örneğin Adana’da oturuyor ve İstanbul’daki bir avukata vekalet veriyorsanız, Adana’daki bir noterde düzenlenen vekaletname geçerlidir.
Yurt dışındaysanız vekaletnameyi bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenletebilirsiniz. Konsoloslukta düzenlenen vekaletname, Türkiye’de noter tarafından düzenlenmiş bir vekaletname gibi hüküm doğurur.
Vekaletname çıkarırken avukatınızın yanınızda bulunması gerekmez. İşlemi tek başınıza yapabilirsiniz; noterde yalnızca sizin kimliğiniz ve iradeniz aranır.
Noterde neler istenir?
Yanınızda bulundurmanız gerekenler, size ait belgeler ile avukatınıza ait bilgiler olmak üzere iki gruba ayrılır.
Sizden istenenler
- Fotoğraflı ve T.C. kimlik numarası bulunan resmî bir kimlik belgesi (kimlik kartı veya pasaport)
- Bazı işlemler için vesikalık fotoğraf (aşağıdaki başlığa bakın)
- Şirket adına vekalet veriyorsanız imza sirküleri ve yetki belgesi
Avukatınıza ait bilgiler
Noter, vekaletnamede vekilin kim olduğunu belirtir. Bu nedenle avukatınızdan şu bilgileri isteyin:
- Adı ve soyadı
- T.C. kimlik numarası
- Bağlı olduğu baro ve baro sicil numarası
- Büro adresi
Bu bilgileri avukatınızdan yazılı olarak alın ve notere aynen iletin. Adın veya sicil numarasının yanlış yazılması, vekaletnamenin kullanılamamasına ve yeniden çıkarılmasına yol açar.
Avukatınızın baro sicil numarasını doğrulamak isterseniz Adana Barosu levhasına kayıtlı avukatların ilçelere göre listesine bakabilirsiniz.
Hangi işlerde fotoğraflı vekaletname gerekir?
Bazı işlemlerde noterler, vekaletnameye vekalet verenin vesikalık fotoğrafının yapıştırılmasını ister. Uygulamada en sık karşılaşılan işlemler şunlardır:
- Boşanma davaları
- Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi
- Nüfus kayıtlarına ilişkin davalar (isim, soyisim veya yaş düzeltme gibi)
- Vatandaşlık işlemleri
Bu işlemler kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili olduğundan, vekaletnamenin kime ait olduğunun tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirlenmesi aranır. Notere giderken yanınızda birkaç vesikalık fotoğraf bulundurmanız, işlemi tekrarlamanızı önler.
Genel vekaletname mi, özel vekaletname mi?
Genel vekaletname, avukatınıza geniş bir yetki alanı verir. Dava açma, takip etme ve tebligat alma gibi işlemleri kapsar; birden fazla iş için kullanılabilir.
Özel vekaletname ise yalnızca tek bir iş veya tek bir dava için düzenlenir. Kapsamı sınırlıdır ve vekaletnamede belirtilen işin dışına çıkılamaz.
Hangi vekaletnamenin uygun olduğu, takip edilecek işe göre değişir. Tek bir dava için avukatla anlaştıysanız özel vekaletname yeterli olabilir; sürekli iş takibi yapılacaksa genel vekaletname pratik olur. Kararınızı vekaletnameyi çıkarmadan önce avukatınıza danışın; çünkü kapsamı sonradan genişletmek için yeni bir vekaletname düzenlenmesi gerekir.
Açıkça yazılmadıkça avukatın yapamayacağı işler
Vekaletname vermeniz, avukatınıza sınırsız yetki tanıdığınız anlamına gelmez. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, bazı işlemler için vekaletnamede açık yetki aranmasını öngörür. Bu yetkiler açıkça yazılmamışsa avukat ilgili işlemleri yapamaz.
Açık yetki gerektiren başlıca işlemler şunlardır:
- Sulh olmak, yani karşı tarafla anlaşarak davayı sona erdirmek
- Davadan veya kanun yollarından feragat etmek
- Karşı tarafın davasını kabul etmek
- Karşı tarafı ibra etmek
- Yemin teklif etmek, yemini kabul veya reddetmek
- Hâkimi reddetmek
- Davanın tamamını ıslah etmek
- Başkasını vekil tayin etmek (tevkil)
- Tahkim ve hakem sözleşmesi yapmak
- Sizin adınıza para veya mal teslim almak (ahzu kabz)
Bu yetkiler standart vekaletname metinlerinde çoğunlukla hazır olarak bulunur. Buna rağmen vekaletnameyi imzalamadan önce metni okuyun. Özellikle ahzu kabz yetkisine dikkat edin: bu yetki, tahsil edilen paranın avukat tarafından alınmasına imkân tanır. Bu yetkiyi vermek istemiyorsanız notere bildirerek metinden çıkarttırabilirsiniz.
Vekaletname çıktıktan sonra ne yapılır?
Noterden aldığınız vekaletnamenin bir suretini avukatınıza ulaştırın. Avukatınız, dosyaya sunmak üzere vekaletnamenin onaylı örneğini kullanır. Belgenin aslını ise kendinizde saklayın.
Vekaletnamenin belirli bir geçerlilik süresi bulunmaz. Siz avukatı azletmediğiniz veya avukat istifa etmediği sürece vekaletname yürürlükte kalır.
Vekaletnameyi geri almak: azil
Verdiğiniz vekaleti dilediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Bu işleme azil denir ve gerekçe göstermeniz gerekmez. İşlem noterde gerçekleştirilir ve noter, düzenlenen azilnameyi avukata tebliğ eder.
Burada önemli bir ayrıntı vardır: azlin mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm doğurabilmesi için mahkemeye bildirilmesi gerekir. Bildirim yapılmadığı sürece mahkeme, önceki vekilinizi yetkili kabul etmeye ve tebligatları ona göndermeye devam eder. Bu nedenle azilden sonra dosyanın bulunduğu mahkemeye bilgi verilmesini ihmal etmeyin.
Azil işlemi, avukatın o ana kadar hak ettiği ücreti ortadan kaldırmaz. Ücret konusunda bir uyuşmazlık doğarsa bunun ayrıca çözümlenmesi gerekir.
Sık sorulan sorular
Vekaletname çıkarmak ne kadar sürer?
Belgeleriniz tamamsa vekaletname işlemi noterde genellikle aynı gün ve kısa sürede tamamlanır. Bekleme süresi noterliğin yoğunluğuna göre değişebilir.
Vekaletname ücreti ne kadar?
Noter ücretleri, her yıl belirlenen tarifeye göre değişir. Tutar ayrıca vekaletnamenin türüne ve sayfa sayısına göre farklılık gösterir. Güncel ücreti, işlemi yapacağınız noterlikten öğrenebilirsiniz.
Aynı vekaletnameyi birden fazla avukat için kullanabilir miyim?
Bir vekaletnameye birden fazla vekil yazılabilir. Bu durumda yetkinin vekiller tarafından birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı kullanılacağının vekaletnamede belirtilmesi önemlidir.
Vekaletname vermeden avukatla görüşebilir miyim?
Evet. Avukatla görüşmek için de avukatın dosyanızı değerlendirmesi için de vekaletname gerekmez. Bu belge, avukatın sizin adınıza işlem yapması için gereklidir.
Avukatım vekaletnameyi kaybederse ne olur?
Vekaletnamenin aslı noterde kayıtlıdır. Noterden yeniden örnek alınabilir; bu nedenle baştan yeni bir vekaletname çıkarmanız gerekmez.
Özetle
- Vekaletname noterde düzenlenir; avukatınızın yanınızda bulunması gerekmez.
- Kimliğinizi ve avukatınıza ait kimlik ile sicil bilgilerini yanınızda götürün.
- Boşanma gibi işlemlerde vesikalık fotoğraf istenir.
- Sulh, feragat ve ahzu kabz gibi yetkiler ancak vekaletnamede açıkça yazılmışsa kullanılabilir.
- Verdiğiniz vekaleti dilediğiniz zaman azil yoluyla geri alabilirsiniz; azli mahkemeye bildirmeyi unutmayın.
Henüz bir avukatla anlaşmadıysanız Adana Barosu levhasına kayıtlı avukatları ilçelere göre inceleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata başvurun.
Son Yorumlar